Części mowy — klasa 4: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Części mowy to grupy wyrazów, które coś łączy: znaczenie, pytanie, na które odpowiadają, i to, czy się odmieniają. Rzeczownik nazywa, czasownik mówi o czynności, przymiotnik o cesze — a w klasie 4 uczysz się je rozpoznawać po pytaniu.
zadaj pytanie — słowo samo się przyzna
Co trzeba umieć
- Rozpoznać rzeczownik (kto? co?), czasownik (co robi? co się z nim dzieje?) i przymiotnik (jaki? jaka? jakie?).
- Odróżnić przysłówek (jak? gdzie? kiedy?) od przymiotnika: szybki pies, ale biegnie szybko.
- Wskazać liczebnik (ile? który z kolei?) i zaimek, który zastępuje inne wyrazy.
- Podzielić części mowy na odmienne i nieodmienne.
- Zadać pytanie do wyrazu w zdaniu, a nie zgadywać „na oko”.
Ściąga: pytania części mowy
Ściąga do druku| Część mowy | Pytania | Co oznacza | Przykłady |
|---|---|---|---|
| rzeczownik | kto? co? | osoby, zwierzęta, rzeczy, zjawiska, uczucia | mama, pies, deszcz, radość |
| czasownik | co robi? co się z nim dzieje? | czynności i stany | biegnie, śpi, rośnie |
| przymiotnik | jaki? jaka? jakie? który? czyj? | cechy | zielony, wesoła, szkolne |
| przysłówek | jak? gdzie? kiedy? | okoliczności czynności; nie odmienia się | szybko, daleko, jutro |
| liczebnik | ile? który z kolei? | liczbę i kolejność | pięć, trzeci |
| zaimek | zastępuje inną część mowy | wskazuje, nie nazywa | ja, ten, mój, tam |
Przyimek (w, na, do), spójnik (i, ale, bo), partykuła (nie, czy) i wykrzyknik (ach, hej) to nieodmienne części mowy — dokładniej poznasz je w klasach 5–6.
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Części mowy
- Mała (przymiotnik) Ania (rzeczownik) szybko (przysłówek) biegnie (czasownik) do szkoły (rzeczownik) .
- Wczoraj (przysłówek) spadł (czasownik) pierwszy (liczebnik) śnieg (rzeczownik) .
- Mój (zaimek) dziadek (rzeczownik) ma (czasownik) trzy (liczebnik) rude (przymiotnik) koty (rzeczownik) .
- Oni (zaimek) głośno (przysłówek) śpiewają (czasownik) wesołe (przymiotnik) piosenki (rzeczownik) .
- Wysoko (przysłówek) lata (czasownik) mały (przymiotnik) ptak (rzeczownik) .
- Piąta (liczebnik) klasa (rzeczownik) jedzie (czasownik) jutro (przysłówek) na wycieczkę (rzeczownik) .
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Części mowy — kartkówka, klasa 4
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
Dla nauczyciela
Rozbiór na kolorowo działa na tablicy interaktywnej: wyświetl zdanie i poproś uczniów, by po kolei zadawali pytania do słów. Kolory są takie same w całym serwisie (rzeczownik niebieski, czasownik czerwony, przymiotnik zielony), więc uczniowie szybko się do nich przyzwyczajają. Kartkówka ma grupy A–E na jedną stronę — dziesięć minut na koniec lekcji.
Pytania
Jakie są części mowy w klasie 4?
Najważniejsze to rzeczownik, czasownik i przymiotnik. Do tego dochodzą przysłówek, liczebnik i zaimek oraz nieodmienne części mowy: przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik.
Jak odróżnić części mowy odmienne od nieodmiennych?
Spróbuj zmienić wyraz w zdaniu: kot – kota – kotu (odmienia się), ale „szybko” zostaje zawsze „szybko”. Odmienne są rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik i zaimek; nieodmienne — przysłówek, przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik.
Czy jest darmowa kartkówka z części mowy dla klasy 4?
Tak. Grupę A kartkówki z części mowy pobierzesz za darmo w PDF. Pozostałe grupy z kluczem są w sklepie Nie każ mu liczyć!
Jak szybko nauczyć się części mowy?
Codziennie przez pięć minut weź jedno zdanie z książki i zadaj pytanie do każdego słowa. Po tygodniu pytania wchodzą w nawyk.