Rzeczownik — klasa 4: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Rzeczownik to część mowy, która nazywa osoby, zwierzęta, rzeczy, rośliny, zjawiska i uczucia. Odpowiada na pytania kto? co?, ma rodzaj i odmienia się przez liczby i przypadki.
ten, ta, to — i rodzaj gotowy
Co trzeba umieć
- Znaleźć rzeczownik po pytaniu kto? co? — także gdy nazywa coś, czego nie da się dotknąć (radość, odwaga).
- Określić rodzaj: męski (ten), żeński (ta), nijaki (to).
- Określić liczbę: pojedynczą albo mnogą.
- Odróżnić rzeczowniki własne (Wisła, Kasia) od pospolitych (rzeka, dziewczynka).
- Wiedzieć, że rzeczownik odmienia się przez przypadki — to
Ściąga: rodzaj i liczba
Ściąga do druku| Co sprawdzamy | Jak sprawdzić | Przykłady |
|---|---|---|
| rodzaj męski | dopowiedz „ten” | ten stół, ten kot, ten tata |
| rodzaj żeński | dopowiedz „ta” | ta lampa, ta mysz, ta noc |
| rodzaj nijaki | dopowiedz „to” | to okno, to zwierzę, to imię |
| liczba pojedyncza | jedna osoba lub rzecz | dziecko, liść |
| liczba mnoga | wiele osób lub rzeczy | dzieci, liście |
| rzeczownik własny | konkretna nazwa, wielka litera | Kraków, Burek, Bałtyk |
| rzeczownik pospolity | nazwa ogólna | miasto, pies, morze |
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Rodzaj
- Kot (męski) śpi na kanapie (żeński) .
- Dziecko (nijaki) rysuje słońce (nijaki) i chmurę (żeński) .
- Tata (męski) czyta gazetę (żeński) .
- Na stole (męski) leży nowy zeszyt (męski) .
- Noc (żeński) była bardzo cicha.
- Zwierzę (nijaki) piło wodę (żeński) z jeziora (nijaki) .
Liczba
- Dzieci (mnoga) karmią kaczki (mnoga) w parku (pojedyncza) .
- Drzwi (mnoga) do klasy (pojedyncza) są otwarte.
- Nożyczki (mnoga) leżą obok kredki (pojedyncza) .
- Mama (pojedyncza) kupiła jabłka (mnoga) i gruszkę (pojedyncza) .
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Rzeczownik: rodzaj, liczba, przypadki — kartkówka, klasy 4–6
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
Dla nauczyciela
Na rozgrzewkę uczniowie dopowiadają ten/ta/to do rzeczowników z tablicy, a potem szukają „podstępnych” (tata, kierowca, noc, mysz). W rozbiorze są dwa tryby — rodzaj i liczba — i można przełączać je przy tych samych zdaniach.
Pytania
Na jakie pytania odpowiada rzeczownik?
Na pytania kto? (osoby, zwierzęta) i co? (rzeczy, rośliny, zjawiska, uczucia). W innych przypadkach pytania się zmieniają: kogo? czego?, komu? czemu? i tak dalej.
Jak rozpoznać rodzaj rzeczownika?
Dopowiedz przed nim słówko: ten (rodzaj męski), ta (żeński) albo to (nijaki). Końcówka bywa myląca: tata i kierowca są rodzaju męskiego.
Czym różni się rzeczownik własny od pospolitego?
Własny to nazwa jednej, konkretnej osoby, miejsca czy zwierzęcia — piszemy go wielką literą: Warszawa, Reksio. Pospolity to nazwa ogólna: miasto, pies.
Czy imię to rzeczownik?
Tak. Imiona, nazwiska i przezwiska to rzeczowniki własne: Ola, Nowak, Kudłacz.