Przyimek i spójnik — klasa 5: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Przyimek i spójnik to nieodmienne części mowy, które same niczego nie nazywają — łączą inne wyrazy. Przyimek łączy się z rzeczownikiem w wyrażenie przyimkowe (na stole, do szkoły), a spójnik łączy wyrazy albo zdania (i, ale, bo).
przyimek — przy rzeczowniku, spójnik — pomiędzy
Co trzeba umieć
- Rozpoznać przyimek i wyrażenie przyimkowe: pod mostem, przed lekcją.
- Rozpoznać spójnik łączący wyrazy (mama i tata) albo zdania (Pada, więc zostaję.).
- Wiedzieć, że przyimki bywają złożone: spod, zza, ponad, sprzed.
- Pamiętać, że przed niektórymi spójnikami stawia się przecinek: ale, bo, więc, że.
- Traktować wyrażenie przyimkowe jako jedną część zdania.
Ściąga: przyimki i spójniki
Ściąga do druku| Część mowy | Co robi | Przykłady |
|---|---|---|
| przyimek | łączy się z rzeczownikiem albo zaimkiem | w, na, do, z, pod, nad, przed, za, od, o, przez, bez |
| przyimek złożony | powstał z dwóch przyimków | spod, zza, sprzed, ponad, poprzez |
| spójnik bez przecinka | łączy równorzędne wyrazy lub zdania | i, oraz, lub, albo, ani |
| spójnik z przecinkiem | łączy zdania; przecinek stawiamy przed nim | ale, lecz, bo, więc, że, ponieważ, gdy |
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Przyimek czy spójnik
- Kot śpi pod (przyimek) stołem i (spójnik) chrapie.
- Poszliśmy do (przyimek) kina, ale (spójnik) film był nudny.
- Mama i (spójnik) tata wrócili z (przyimek) pracy.
- Zza (przyimek) chmur wyszło słońce, więc (spójnik) poszliśmy na (przyimek) spacer.
- Nie wiem, czy (spójnik) przyjdziesz bez (przyimek) brata.
- Wybierz herbatę albo (spójnik) kakao do (przyimek) śniadania.
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Przyimek i spójnik — kartkówka, klasa 5
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
Dla nauczyciela
Przyimki świetnie ćwiczy się ruchem: uczniowie kładą gumkę pod, nad, przed i za piórnikiem i opisują to wyrażeniem przyimkowym. W rozbiorze jest pułapka z „czy”, które w zdaniu złożonym jest spójnikiem, a w pytaniu partykułą.
Pytania
Co to jest przyimek? Przykłady
Przyimek to nieodmienna część mowy, która łączy się z rzeczownikiem albo zaimkiem: w domu, na stole, do szkoły, z kolegą, pod mostem, bez cukru.
Co to jest spójnik? Przykłady
Spójnik łączy wyrazy albo zdania: i, oraz, lub, albo, ale, lecz, więc, bo, że, ponieważ, gdy.
Czym różni się przyimek od spójnika?
Przyimek zawsze stoi przy rzeczowniku (zaimku) i tworzy z nim wyrażenie przyimkowe. Spójnik stoi między wyrazami lub zdaniami i je łączy.
Przed którymi spójnikami stawiamy przecinek?
Przed ale, lecz, a (gdy przeciwstawia), więc, bo, że, ponieważ, gdy. Zwykle nie stawiamy go przed i, oraz, lub, albo, ani, jeśli łączą równorzędne części.