Liczebnik — klasa 5: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Liczebnik to część mowy, która określa liczbę albo kolejność. Odpowiada na pytania ile? (liczebnik główny) i który z kolei? (liczebnik porządkowy). W klasie 5 dochodzą liczebniki zbiorowe i ułamkowe.
piątka z kartkówki to rzeczownik!
Co trzeba umieć
- Rozpoznać liczebnik główny (ile? — pięć) i porządkowy (który z kolei? — piąty).
- Rozpoznać liczebnik zbiorowy (pięcioro dzieci) i ułamkowy (pół, półtora, jedna trzecia).
- Odróżnić liczebnik od rzeczownika: piątka, setka to nie liczebniki.
- Poprawnie łączyć liczebnik zbiorowy z rzeczownikiem: dwoje dzieci, troje kociąt.
- Zapisać liczebnik złożony słownie: dwadzieścia pięć, dwudziesty piąty.
Ściąga: rodzaje liczebników
Ściąga do druku| Rodzaj | Pytanie | Przykłady |
|---|---|---|
| główny | ile? | trzy, dwadzieścia, sto |
| porządkowy | który z kolei? | trzeci, dwudziesty, setny |
| zbiorowy | ile? (o dzieciach, istotach młodych, grupach osób różnej płci) | dwoje, troje, pięcioro |
| ułamkowy | jaka część? | pół, półtora, ćwierć, jedna trzecia |
| nieokreślony | ile? (bez dokładnej liczby) | kilka, kilkanaście, wiele |
To nie są liczebniki: piątka, setka (rzeczowniki), dwukrotnie (przysłówek).
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Rodzaj liczebnika
- W trzeciej (porządkowy) klasie jest dwudziestu (główny) uczniów.
- Pięcioro (zbiorowy) dzieci zjadło pół (ułamkowy) pizzy.
- Dostałem piątkę (to nie liczebnik) z drugiego (porządkowy) sprawdzianu.
- Za półtora (ułamkowy) roku skończę dwanaście (główny) lat.
- Przeczytałem tę książkę dwukrotnie (to nie liczebnik) , a siostra trzy (główny) razy.
- Na zebranie przyszło czworo (zbiorowy) rodziców.
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Liczebnik i zaimek — kartkówka, klasa 4
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
Dla nauczyciela
Liczebniki dobrze ćwiczy się na prawdziwych sytuacjach: lista obecności (ile osób, która ławka), przepis kuchenny (pół szklanki, półtorej łyżki). W rozbiorze jest odpowiedź „to nie liczebnik” — najwięcej błędów na kartkówkach to właśnie piątki i szóstki.
Pytania
Na jakie pytania odpowiada liczebnik?
Liczebnik główny odpowiada na pytanie ile? (pięć), porządkowy — który z kolei? (piąty), a zbiorowy — ile? przy rzeczownikach takich jak dzieci (pięcioro dzieci).
Jakie są rodzaje liczebników?
Główne (ile? — trzy), porządkowe (który z kolei? — trzeci), zbiorowe (dwoje, troje, pięcioro) i ułamkowe (pół, półtora, jedna trzecia). Osobno wymienia się liczebniki nieokreślone: kilka, kilkanaście, wiele.
Kiedy używa się liczebników zbiorowych?
Z rzeczownikami oznaczającymi dzieci (pięcioro dzieci), istoty młode (troje kociąt), grupy osób różnej płci (dwoje rodziców) i z rzeczownikami, które mają tylko liczbę mnogą (dwoje drzwi).
Czy „piątka” to liczebnik?
Nie. Piątka, szóstka, setka to rzeczowniki — nazwy cyfr, ocen czy banknotów. Odmieniają się jak rzeczowniki rodzaju żeńskiego.
Jak zapisać liczebnik słownie?
Liczebniki złożone piszemy osobno: dwadzieścia pięć, sto trzydzieści dwa. Porządkowe złożone też: dwudziesty piąty.