Klasa 6Nauka o języku

Nieodmienne części mowy — klasa 6: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian

Nieodmienne części mowy to przysłówek, przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik. Mają zawsze tę samą formę, ale pełnią różne zadania: określają, łączą, przeczą albo wyrażają emocje.

nie zmieniają formy, ale zmieniają sens

Co trzeba umieć

Wymienić pięć nieodmiennych części mowy.
Odróżnić przyimek (przy rzeczowniku) od spójnika (łączy wyrazy lub zdania).
Rozpoznać partykułę: nie, czy, niech, by, -że, tylko, nawet.
Rozpoznać wykrzyknik: ach, oj, hej, brr, bum.
Pamiętać, że przysłówek, choć nieodmienny, często się stopniuje.

Ściąga: małe słówka, duże zadania

Ściąga do druku

Część mowy	Zadanie	Przykłady
przysłówek	określa czasownik, przymiotnik albo przysłówek	szybko, bardzo, wczoraj
przyimek	tworzy z rzeczownikiem wyrażenie przyimkowe	w, na, pod, zza, obok
spójnik	łączy wyrazy albo zdania	i, ale, więc, że, bo
partykuła	przeczy, pyta, rozkazuje, wzmacnia	nie, czy, niech, -że, tylko
wykrzyknik	wyraża emocje, woła, naśladuje dźwięki	ach, hej, brr, bum

Ćwiczenie interaktywne

Rozbiór na kolorowo

Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.

Zdania i rozwiązania

Nieodmienne części mowy

Ojej (wykrzyknik) , nie (partykuła) zdążę na (przyimek) autobus!
Czy (partykuła) pójdziesz ze (przyimek) mną do (przyimek) kina?
Niech (partykuła) Tomek szybko (przysłówek) przyjdzie, bo (spójnik) zaraz (przysłówek) zaczynamy.
Hej (wykrzyknik) , mamy tylko (partykuła) pięć minut, więc (spójnik) biegnijmy!
Bum (wykrzyknik) ! Książka spadła spod (przyimek) ławki i (spójnik) głośno (przysłówek) uderzyła o (przyimek) podłogę.

Na czerwono

Pułapki z kartkówki

„Brr, ale zimno!” Brr to: przysłówek wykrzyknik Wyraża odczucie (zimno, dreszcz), a nie okoliczność czynności — to wykrzyknik.

„Chodźże tu!” -że to: końcówka czasownika partykuła „-że” wzmacnia polecenie. To partykuła, a nie część czasownika.

„czy” jest zawsze partykułą: zawsze partykułą albo spójnikiem W pytaniu „Czy pada?” to partykuła. W zdaniu „Nie wiem, czy pada” łączy zdania — to spójnik.

Kartkówka i sprawdzian do druku

Podgląd: Nieodmienne części mowy — kartkówka, polski kl. 6, grupa A

Grupa A za darmo

Nieodmienne części mowy — kartkówka, klasa 6

PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.

Pobierz grupę A (PDF) Pozostałe grupy · 3,90 zł

Kartkówka · klasa 5Przyimek i spójnik3,90 zł

Kartkówka · klasy 4–6Części mowy: rozpoznawanie3,90 zł

Dla nauczyciela

Nieodmienne części mowy uczniowie mylą parami: przyimek ze spójnikiem i partykułę z przysłówkiem. W rozbiorze klikalne są tylko one — pozostałe wyrazy to zwykły tekst, więc uwaga skupia się na „małych słówkach”.

Pytania

Jakie są nieodmienne części mowy?

Przysłówek, przyimek, spójnik, partykuła i wykrzyknik.

Co to jest wykrzyknik? Przykłady

Wykrzyknik wyraża uczucia (ach, och, ojej), służy do wołania (hej, halo) albo naśladuje dźwięki (bum, miau, puk).

Czym jest partykuła „nie”?

To partykuła przecząca. Nie nazywa niczego, tylko zaprzecza wyrazowi, przy którym stoi: nie lubię, nie mam.

Czy przysłówek jest nieodmienny?

Tak. Przysłówek nie odmienia się przez przypadki ani osoby, ale wiele przysłówków się stopniuje: wysoko – wyżej – najwyżej.