Okolicznik — klasa 6: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Okolicznik to część zdania, która mówi, gdzie, kiedy, jak, dlaczego albo po co coś się dzieje. Zawsze pytamy o niego od orzeczenia, a pytanie od razu podpowiada rodzaj okolicznika.
pytanie od orzeczenia → rodzaj okolicznika
Co jest na sprawdzianie z okolicznika (klasa 6)
- pytania okolicznika zadawane od orzeczenia,
- rodzaje: miejsca, czasu, sposobu, przyczyny i celu,
- odróżnianie okolicznika od dopełnienia przy wyrażeniach przyimkowych,
- podkreślanie linią kropka–kreska i okolicznik na wykresie zdania.
najpierw pytanie przypadka, potem okolicznika
Klasa 6 — wszystkie kartkówki i sprawdziany z polskiego
23 tytuły · grupy B–E z kluczami · 359 stron. Pobierasz od razu po zakupie i drukujesz, ile potrzebujesz.
osobno 67,70 zł30,90 zł−54%
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Sam dział: Składnia — 22 kartkówki i sprawdziany, klasy 4–8 · 44,90 zł →Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć! 37 tematów z ćwiczeniem online · 265 kartkówek i sprawdzianów z polskiego w sklepie · każda w grupach A–E z kluczem
Co trzeba umieć
- Odnaleźć okolicznik, zadając pytanie od orzeczenia.
- Nazwać rodzaj: okolicznik miejsca, czasu, sposobu, przyczyny i celu.
- Odróżnić okolicznik od dopełnienia (pytania przypadków: kogo? czego? o czym?).
- Rozpoznać okolicznik wyrażony przysłówkiem, wyrażeniem przyimkowym i rzeczownikiem.
- Podkreślić okolicznik linią kropka–kreska.
Ściąga: rodzaje okoliczników
Ściąga do druku| Rodzaj | Pytania | Przykład |
|---|---|---|
| okolicznik miejsca | gdzie? skąd? dokąd? którędy? | Czekam przed szkołą. |
| okolicznik czasu | kiedy? jak długo? od kiedy? jak często? | Codziennie czytam. |
| okolicznik sposobu | jak? w jaki sposób? | Pisze starannie. |
| okolicznik przyczyny | dlaczego? z jakiego powodu? | Płakał ze wzruszenia. |
| okolicznik celu | po co? w jakim celu? | Poszedł po chleb. |
W klasie 7 dochodzą okoliczniki warunku (pod jakim warunkiem?) i przyzwolenia (mimo czego?). Okolicznik podkreślamy linią kropka–kreska.
Zadania z rozwiązaniem
Określ rodzaj okoliczników: Jutro rano pojedziemy nad morze.Rozwiązanie
- Pytam od orzeczenia: pojedziemy kiedy? → jutro, rano.
- Pojedziemy dokąd? → nad morze.
Odpowiedź: jutro, rano — okoliczniki czasu; nad morze — okolicznik miejsca.
Okolicznik czy dopełnienie: Myślę o wakacjach. — wyrażenie o wakacjach.Rozwiązanie
- Najpierw pytanie przypadka: myślę o czym? → o wakacjach.
- Pasuje pytanie przypadka (miejscownik), więc to nie okolicznik.
Odpowiedź: Dopełnienie.
Dopisz okolicznik celu: Poszłam do biblioteki …Rozwiązanie
- Okolicznik celu odpowiada na pytanie: po co? w jakim celu?
- Po co poszłam do biblioteki? → po książkę.
Odpowiedź: np. Poszłam do biblioteki po książkę.
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Rodzaj okolicznika
- Wczoraj (okolicznik czasu) w parku (okolicznik miejsca) spotkałem kolegę.
- Ola starannie (okolicznik sposobu) przepisała notatki przed sprawdzianem (okolicznik czasu) .
- Z powodu deszczu (okolicznik przyczyny) mecz przełożono na sobotę (okolicznik czasu) .
- Poszedłem do sklepu (okolicznik miejsca) po chleb (okolicznik celu) .
- Ze zmęczenia (okolicznik przyczyny) zasnął szybko (okolicznik sposobu) .
- Kuba ćwiczy codziennie (okolicznik czasu) dla zdrowia (okolicznik celu) .
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Pułapki z kartkówki
Karty pracy do wydruku — okolicznik
Zestawy kart z kluczem w PDF: na lekcję, do pracy w domu albo na zastępstwo. Cena ze sklepu, plik od razu po zapłacie.
Kartkówka i sprawdzian do druku
Części zdania i związki wyrazów — kartkówka, klasa 6
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Od darmowej próbki do całego roku
Każdy szczebel to prawdziwy produkt i cena ze sklepu. Zacznij od grupy A, dokup tyle, ile potrzebujesz.
- 1Grupa A „Części zdania i związki wyrazów”0 zł
- 2Kartkówka „Części zdania i związki wyrazów”, grupy B–E3,90 zł
- 3Cały dział (karty pracy)44,90 zł
- 4Cały rok: klasa 630,90 zł
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Dla nauczyciela
Najczęstszy błąd to mylenie okolicznika z dopełnieniem przy wyrażeniach przyimkowych. Warto ćwiczyć dwa kroki: najpierw pytanie przypadka (o czym? z kim?), a dopiero gdy nie pasuje — pytanie okolicznika. Wszystkie zdania w ćwiczeniu są autorskie. Pełną listę części zdania z klasy 6 obejmuje strona <a href="/klasa-6/czesci-zdania/">Części zdania</a>.
Pytania
Na jakie pytania odpowiada okolicznik?
Okolicznik odpowiada na pytania: gdzie? skąd? dokąd? którędy? (miejsca), kiedy? jak długo? jak często? (czasu), jak? w jaki sposób? (sposobu), dlaczego? z jakiego powodu? (przyczyny), po co? w jakim celu? (celu). Pytamy zawsze od orzeczenia.
Jakie są rodzaje okoliczników?
W szkole podstawowej: miejsca, czasu, sposobu, przyczyny i celu, a w klasie 7 także warunku i przyzwolenia.
Jak podkreślamy okolicznik?
Linią kropka–kreska: −·−·−. Podmiot podkreślamy jedną linią, orzeczenie dwiema, dopełnienie linią przerywaną, a przydawkę linią falistą.
Czym różni się okolicznik od dopełnienia?
Dopełnienie odpowiada na pytania przypadków (kogo? czego? komu? czemu? o kim? o czym?), a okolicznik — na pytania o miejsce, czas, sposób, przyczynę i cel. „Myślę o wakacjach” to dopełnienie, „Idę do szkoły” — okolicznik miejsca.