Klasa 6Składnia

Zdania złożone — klasa 6: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian

Zdanie złożone składa się z co najmniej dwóch zdań pojedynczych, czyli ma co najmniej dwa orzeczenia. Jeśli zdania składowe są równorzędne, to zdanie złożone współrzędnie. Jeśli jedno zależy od drugiego — podrzędnie.

policz orzeczenia — tyle masz zdań

Co trzeba umieć

Policzyć orzeczenia i podzielić zdanie złożone na zdania składowe.
Odróżnić zdanie złożone współrzędnie (zdania równorzędne) od podrzędnie (jedno określa drugie).
Wskazać zdanie nadrzędne i podrzędne.
Rozpoznać spójniki typowe dla zdań współrzędnych (i, ale, lub, więc) i podrzędnych (że, bo, który, gdy, żeby).
Postawić przecinek między zdaniami składowymi tam, gdzie trzeba.

Ściąga: rodzaje zdań złożonych

Ściąga do druku

Rodzaj	Po czym poznać	Spójniki	Przykład
współrzędnie	zdania są równorzędne, żadne nie określa drugiego	i, oraz, a, ale, lecz, lub, albo, więc, dlatego	Pada deszcz, więc zostajemy w domu.
podrzędnie	od zdania nadrzędnego zadajemy pytanie, na które odpowiada podrzędne	że, bo, ponieważ, który, gdy, kiedy, żeby, jeśli	Zostajemy w domu, bo pada deszcz.
bezspójnikowe	zdania połączone samym przecinkiem	—	Pada deszcz, zostajemy w domu.

Ćwiczenie interaktywne

Rozbiór na kolorowo

Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.

Zdania i rozwiązania

Rodzaj zdania złożonego

Pada deszcz, więc zostajemy w domu. (współrzędnie) Zostajemy w domu, bo pada deszcz. (podrzędnie)
Wiem, że jutro jest test. (podrzędnie) Ola czyta, a Tomek rysuje. (współrzędnie)
To jest pies, który uratował kota. (podrzędnie) Zadzwoń do mnie albo napisz wiadomość. (współrzędnie)
Kiedy wrócisz, zjemy obiad. (podrzędnie) Lubię jesień, ale wolę wiosnę. (współrzędnie)
Uczę się, żeby zdać test. (podrzędnie) Zadzwonił dzwonek, uczniowie wybiegli z klasy. (współrzędnie)

Na czerwono

Pułapki z kartkówki

„Kiedy pada, czytam.” Zdanie nadrzędne: Kiedy pada czytam Od nadrzędnego zadajemy pytanie: kiedy czytam? — kiedy pada. Zdanie podrzędne może stać na początku.

„Mama gotuje, a tata sprząta.” podrzędnie złożone współrzędnie złożone Żadne zdanie nie określa drugiego, oba są równorzędne. „A” łączy je przeciwstawnie.

„Idę spać, bo jestem zmęczony.” współrzędnie złożone podrzędnie złożone Dlaczego idę spać? — bo jestem zmęczony. Spójnik „bo” wprowadza zdanie podrzędne.

Kartkówka i sprawdzian do druku

Podgląd: Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie — kartkówka, polski kl. 6, grupa A

Grupa A za darmo

Zdania złożone współrzędnie i podrzędnie — kartkówka, klasa 6

PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.

Pobierz grupę A (PDF) Pozostałe grupy · 3,90 zł

Sprawdzian · klasa 6Wypowiedzenia i zdania złożone3,90 zł

Kartkówka · klasa 6Wypowiedzenia3,90 zł

Dla nauczyciela

Prosty test dla uczniów: jeśli od jednego zdania da się zadać pytanie, na które odpowiada drugie, to zdanie złożone podrzędnie. W klasie 7 te same typy zdań wracają z podziałem na rodzaje — warto zostawić ściągę w zeszycie.

Pytania

Co to jest zdanie złożone?

To wypowiedzenie złożone z co najmniej dwóch zdań pojedynczych — ma co najmniej dwa orzeczenia: Pada deszcz i wieje wiatr.

Jak odróżnić zdanie złożone współrzędnie od podrzędnie?

Spróbuj zadać pytanie od jednego zdania do drugiego. Jeśli się da (Dlaczego zostajemy? — bo pada), to zdanie złożone podrzędnie. Jeśli zdania są równorzędne, to współrzędnie.

Jakie spójniki występują w zdaniach podrzędnych?

Najczęściej: że, bo, ponieważ, gdy, kiedy, jeśli, żeby, aby, który, gdzie, dlatego że.

Czy przed „i” stawiamy przecinek?

Zwykle nie, bo „i” łączy zdania równorzędne. Przecinek stawiamy wtedy, gdy „i” się powtarza (I śmiał się, i płakał) albo gdy przed nim kończy się wtrącenie.