Klasa 4Nauka o języku

Czasownik — klasa 4: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian

Czasownik to część mowy, która nazywa czynności (biegać, pisać) i stany (spać, chorować). Odpowiada na pytania co robi? co się z nim dzieje? i odmienia się przez osoby, liczby i czasy.

czynność albo stan — oba się liczą

Co trzeba umieć

Znaleźć czasownik po pytaniu co robi? co się z nim dzieje?
Rozpoznać czas: przeszły, teraźniejszy, przyszły.
Określić osobę (1., 2., 3.) i liczbę (pojedynczą, mnogą).
Podać bezokolicznik, czyli formę podstawową, zakończoną na -ć albo -c (czytać, móc).
Odróżnić czas przyszły prosty (napiszę) od złożonego (będę pisać).

Ściąga: osoby i liczby

Ściąga do druku

Czasownik czytać w czasie teraźniejszym:

Osoba	Liczba pojedyncza	Liczba mnoga
1. osoba	(ja) czytam	(my) czytamy
2. osoba	(ty) czytasz	(wy) czytacie
3. osoba	(on, ona, ono) czyta	(oni, one) czytają

Czas przeszły: czytałem, czytałam. Czas teraźniejszy: czytam. Czas przyszły: będę czytać (złożony) albo przeczytam (prosty).

Ćwiczenie interaktywne

Rozbiór na kolorowo

Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.

Zdania i rozwiązania

Czas

Wczoraj padał (przeszły) deszcz, a dziś świeci (teraźniejszy) słońce.
Jutro pojedziemy (przyszły) nad morze.
Kasia będzie rysować (przyszły) konia.
Babcia piecze (teraźniejszy) szarlotkę, a dziadek nakrył (przeszły) do stołu.
Napisałem (przeszły) list i zaraz go wyślę (przyszły) .
Psy szczekają (teraźniejszy) , bo ktoś puka (teraźniejszy) do drzwi.

Osoba

Czytam (1. osoba) książkę, a ty oglądasz (2. osoba) film.
Ola i Bartek grają (3. osoba) w piłkę.
Pójdziemy (1. osoba) do kina, jeśli skończycie (2. osoba) lekcje.
Pies merda (3. osoba) ogonem.
Czy pomożesz (2. osoba) mi?

Na czerwono

Pułapki z kartkówki

„będę czytać” — ile czasowników? dwa jeden „Będę czytać” to jedna forma: czas przyszły złożony. Podkreślamy ją razem.

„Pływanie to mój sport.” Pływanie to: czasownik rzeczownik Pytamy: co? — pływanie. Czasownik to „pływać”, „pływa”.

„Śpię” nie jest czynnością, więc to nie czasownik: nie czasownik czasownik Czasowniki nazywają też stany: spać, leżeć, chorować, cieszyć się.

Kartkówka i sprawdzian do druku

Podgląd: Czasownik: osoba, liczba, czas — kartkówka, polski kl. 4–6, grupa A

Grupa A za darmo

Czasownik: osoba, liczba, czas — kartkówka, klasy 4–6

PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.

Pobierz grupę A (PDF) Pozostałe grupy · 3,90 zł

Sprawdzian · klasa 4Nauka o języku3,90 zł

Kartkówka · klasa 4Części mowy3,90 zł

Dla nauczyciela

Dobrze działa czasownikowa pantomima: uczeń pokazuje czynność, klasa podaje ją w trzech czasach. W rozbiorze są dwa tryby — czas i osoba — więc przy tych samych zdaniach widać, że jeden czasownik niesie kilka informacji naraz.

Pytania

Na jakie pytania odpowiada czasownik?

Co robi? (czynność: biega, pisze) oraz co się z nim dzieje? (stan: rośnie, choruje, śpi).

Co to jest bezokolicznik?

To podstawowa forma czasownika, której szukamy w słowniku: pisać, czytać, móc, nieść. Bezokolicznik nie mówi, kto wykonuje czynność ani kiedy.

Ile czasów ma czasownik?

Trzy: przeszły (pisałem), teraźniejszy (piszę) i przyszły (będę pisać, napiszę). Czas przyszły bywa prosty (napiszę) albo złożony (będę pisać).

Czy „jest” to czasownik?

Tak. „Być” to czasownik, choć nie oznacza ruchu: jestem, jesteś, jest, byłem, będę.