Przydawka i dopełnienie — klasa 5: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Przydawka i dopełnienie to dwie części zdania, które najłatwiej pomylić. Zasada jest jedna: przydawka określa rzeczownik (jaki? czyj? z czego?), a dopełnienie określa czasownik i odpowiada na pytania przypadków (kogo? czego? komu? czym?).
falista = przydawka, przerywana = dopełnienie
Klasa 5 — wszystkie kartkówki i sprawdziany z polskiego
22 tytuły · grupy B–E z kluczami · 336 stron. Pobierasz od razu po zakupie i drukujesz, ile potrzebujesz.
osobno 64,80 zł29,90 zł−54%
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Nadzór merytoryczny: Mateusz Będkowski · materiały przygotowuje zespół Nie każ mu liczyć! Ponad 350 zamówień od nauczycieli i rodziców · każda grupa z kluczem i punktacją
Co trzeba umieć
- Rozpoznać przydawkę: określa rzeczownik, pytania jaki? który? czyj? ile? z czego?
- Rozpoznać dopełnienie: określa czasownik, pytania przypadków kogo? czego? komu? co? czym? o czym?
- Znaleźć przydawkę także po rzeczowniku: sukienka z lnu, uczniowie naszej klasy.
- Pamiętać, że przydawką bywa przymiotnik, zaimek, liczebnik i rzeczownik.
- Podkreślić przydawkę linią falistą, a dopełnienie linią przerywaną.
Ściąga: przydawka czy dopełnienie?
Ściąga do druku| Przydawka | Dopełnienie | |
|---|---|---|
| co określa | rzeczownik | czasownik |
| pytania | jaki? który? czyj? ile? z czego? czego? | kogo? czego? komu? czemu? kogo? co? kim? czym? o kim? o czym? |
| czym bywa | przymiotnikiem, zaimkiem, liczebnikiem, rzeczownikiem | rzeczownikiem albo zaimkiem, często z przyimkiem |
| jak podkreślamy | linia falista | linia przerywana |
| przykład | ciepły sweter, sweter z wełny | kupuję sweter, myślę o zimie |
Najpierw zapytaj, do którego wyrazu pasuje pytanie. Jeśli pytasz od rzeczownika (sweter — z czego?), to przydawka. Jeśli od czasownika (kupuję — co?), to dopełnienie.
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Części zdania
- Brat (podmiot) podarował (orzeczenie) mi (dopełnienie) kolorowy (przydawka) album (dopełnienie) .
- Babcia (podmiot) szyje (orzeczenie) wnuczce (dopełnienie) sukienkę (dopełnienie) z lnu (przydawka) .
- Uczniowie (podmiot) naszej (przydawka) klasy (przydawka) pomagają (orzeczenie) starszym (przydawka) ludziom (dopełnienie) .
- Interesuję (orzeczenie) się historią (dopełnienie) starożytnego (przydawka) Rzymu (przydawka) .
- Trzy (przydawka) koty (podmiot) śpią (orzeczenie) na ciepłym (przydawka) kocu (okolicznik) .
- Tata (podmiot) pomaga (orzeczenie) sąsiadowi (dopełnienie) w naprawie (dopełnienie) starego (przydawka) samochodu (przydawka) .
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Przydawka i dopełnienie — kartkówka, klasa 5
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Dla nauczyciela
Najskuteczniejsze ćwiczenie to „strzałki”: uczniowie rysują strzałkę od określenia do wyrazu, który ono określa. Strzałka do rzeczownika oznacza przydawkę, strzałka do czasownika — dopełnienie albo okolicznik. Rozbiór na kolorowo pokazuje linie, które uczniowie rysują w zeszycie.
Pytania
Czym różni się przydawka od dopełnienia?
Przydawka określa rzeczownik (ciepły sweter, sweter z wełny), a dopełnienie określa czasownik (kupuję sweter, myślę o zimie).
Na jakie pytania odpowiada przydawka?
Jaki? jaka? jakie? który? czyj? ile? z czego? czego? — zawsze zadane od rzeczownika.
Na jakie pytania odpowiada dopełnienie?
Na pytania przypadków zależnych zadane od czasownika: kogo? czego?, komu? czemu?, kogo? co?, kim? czym?, o kim? o czym?.
Czy przydawka może stać po rzeczowniku?
Tak: sukienka z lnu, uczniowie naszej klasy, historia Rzymu. Liczy się to, że określa rzeczownik, a nie miejsce w zdaniu.
Jak podkreślamy przydawkę i dopełnienie?
Przydawkę linią falistą, dopełnienie linią przerywaną.