Imiesłowowy równoważnik zdania — klasa 7: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Imiesłowowy równoważnik zdania to część zdania złożonego zbudowana na imiesłowie przysłówkowym (-ąc, -łszy, -wszy) zamiast orzeczenia. Wolno go użyć tylko wtedy, gdy obie czynności wykonuje ta sama osoba.
ta sama osoba albo czerwony długopis!
Co trzeba umieć
- Rozpoznać imiesłowowy równoważnik zdania w zdaniu złożonym.
- Sprawdzić, czy wykonawca obu czynności jest ten sam.
- Przekształcić równoważnik w zdanie podrzędne: Wracając do domu, spotkałem… → Kiedy wracałem do domu, spotkałem…
- Oddzielić równoważnik przecinkiem.
- Poprawić błędne konstrukcje typu Czytając książkę, zgasło światło.
Ściąga: test w pięciu krokach
Ściąga do druku| Krok | Co sprawdzasz | Przykład |
|---|---|---|
| 1 | Czy jest imiesłów -ąc, -łszy, -wszy? | Wracając ze szkoły, spotkałam Olę. |
| 2 | Kto wykonuje czynność z imiesłowu? | wracam — ja |
| 3 | Kto wykonuje czynność z orzeczenia? | spotkałam — ja |
| 4 | Czy to ten sam wykonawca? | tak → zdanie poprawne |
| 5 | Przekształcenie w zdanie podrzędne | Kiedy wracałam ze szkoły, spotkałam Olę. |
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Poprawne czy błędne
- Wracając ze szkoły, spotkałam Olę. (poprawne) Wracając ze szkoły, zaczął padać deszcz. (błędne)
- Zjadłszy kolację, umyłem zęby. (poprawne) Czytając książkę, zgasło światło. (błędne)
- Słuchając muzyki, Kasia odrabiała lekcje. (poprawne) Wchodząc do klasy, nauczyciel nas przywitał. (poprawne)
- Będąc dzieckiem, dziadek mieszkał na wsi. (poprawne) Będąc dzieckiem, babcia czytała mi bajki. (błędne)
- Przeczytawszy list, mama się uśmiechnęła. (poprawne) Idąc przez park, zaczepił mnie pies. (błędne)
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Imiesłowowy równoważnik zdania — kartkówka, klasa 7
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
Dla nauczyciela
Ćwiczenie „kto to zrobił?”: przy każdym równoważniku uczniowie dopisują nad imiesłowem i nad orzeczeniem wykonawcę czynności. Jeśli wpisy się różnią, zdanie idzie do poprawki. Ten typ zadania regularnie pojawia się na egzaminie ósmoklasisty.
Pytania
Co to jest imiesłowowy równoważnik zdania?
To konstrukcja z imiesłowem przysłówkowym (-ąc, -łszy, -wszy), która zastępuje zdanie podrzędne: Wracając do domu, spotkałem kolegę = Kiedy wracałem do domu, spotkałem kolegę.
Kiedy można użyć imiesłowowego równoważnika zdania?
Tylko wtedy, gdy czynność z imiesłowu i czynność z orzeczenia wykonuje ta sama osoba lub rzecz.
Czy imiesłowowy równoważnik oddziela się przecinkiem?
Tak, zawsze: Napisawszy list, poszedł na pocztę. Wracając, kupię chleb.
Jak przekształcić imiesłowowy równoważnik w zdanie?
Zamień imiesłów na czasownik w formie osobowej i dodaj spójnik: wracając → kiedy wracałem, zjadłszy → gdy zjadłem.