Imiesłowy — klasa 7: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian
Imiesłowy to formy czasownika, które zachowują się jak przymiotnik albo przysłówek. Imiesłowy przymiotnikowe (czytający, czytany) odmieniają się jak przymiotniki, a przysłówkowe (czytając, przeczytawszy) się nie odmieniają.
-ący · -ny/-ony/-ty · -ąc · -łszy/-wszy
Co trzeba umieć
- Rozpoznać imiesłów przymiotnikowy czynny (-ący): śpiewający.
- Rozpoznać imiesłów przymiotnikowy bierny (-ny, -ony, -ty): napisany, umyty.
- Rozpoznać imiesłów przysłówkowy współczesny (-ąc): śpiewając.
- Rozpoznać imiesłów przysłówkowy uprzedni (-łszy, -wszy): zjadłszy, napisawszy.
- Utworzyć imiesłów od czasownika i wiedzieć, od jakich czasowników się go tworzy.
Ściąga: cztery imiesłowy
Ściąga do druku| Imiesłów | Przyrostek | Od jakiego czasownika | Przykład |
|---|---|---|---|
| przymiotnikowy czynny | -ący, -ąca, -ące | niedokonanego | czytający, biegnąca |
| przymiotnikowy bierny | -ny, -ony, -ty | przechodniego (łączy się z biernikiem) | czytany, zrobiony, umyty |
| przysłówkowy współczesny | -ąc | niedokonanego | czytając, biegnąc |
| przysłówkowy uprzedni | -łszy, -wszy | dokonanego | zjadłszy, przeczytawszy |
Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się jak przymiotniki (czytający, czytającego). Imiesłowy przysłówkowe są nieodmienne.
Rozbiór na kolorowo
Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.
Zdania i rozwiązania
Rodzaj imiesłowu
- Śpiący (przymiotnikowy czynny) kot nie zauważył uchylonego (przymiotnikowy bierny) okna.
- Wracając (przysłówkowy współczesny) ze szkoły, spotkałam koleżankę.
- Zjadłszy (przysłówkowy uprzedni) obiad, Tomek wyszedł na dwór.
- Na stole leżał przeczytany (przymiotnikowy bierny) list i świecąca (przymiotnikowy czynny) lampka.
- Napisawszy (przysłówkowy uprzedni) wypracowanie, poszłam spać, nucąc (przysłówkowy współczesny) piosenkę.
- Umyte (przymiotnikowy bierny) naczynia schły na suszarce.
Pułapki z kartkówki
Kartkówka i sprawdzian do druku
Imiesłowy przymiotnikowe — kartkówka, klasa 7
PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.
Dla nauczyciela
Imiesłowy dobrze porządkuje tabela 2 × 2: przymiotnikowe / przysłówkowe oraz czynne i bierne / współczesne i uprzednie. Uczniowie wpisują do niej imiesłowy z rozbioru. Na tej bazie łatwiej przejść do imiesłowowego równoważnika zdania.
Pytania
Jakie są rodzaje imiesłowów?
Przymiotnikowe: czynny (-ący: czytający) i bierny (-ny, -ony, -ty: czytany, umyty). Przysłówkowe: współczesny (-ąc: czytając) i uprzedni (-łszy, -wszy: przeczytawszy).
Czy imiesłów to czasownik?
Tak — imiesłowy to nieosobowe formy czasownika. Przymiotnikowe odmieniają się jak przymiotniki, przysłówkowe są nieodmienne jak przysłówki.
Od jakich czasowników tworzy się imiesłów uprzedni?
Tylko od czasowników dokonanych: zjeść → zjadłszy, napisać → napisawszy.
Czym różni się imiesłów współczesny od uprzedniego?
Współczesny (-ąc) oznacza czynność dziejącą się w tym samym czasie co inna (idąc, śpiewał). Uprzedni (-łszy, -wszy) — czynność wcześniejszą (zjadłszy, wyszedł).