Klasa 8Składnia

Wypowiedzenia wielokrotnie złożone — klasa 8: ćwiczenia, kartkówka i sprawdzian

Wypowiedzenie wielokrotnie złożone ma co najmniej trzy zdania składowe, czyli co najmniej trzy orzeczenia. Zdania łączą się w nim współrzędnie i podrzędnie naraz, dlatego kluczem do zadania jest wykres.

policz orzeczenia, ponumeruj zdania, narysuj

Co trzeba umieć

Policzyć orzeczenia i ponumerować zdania składowe.
Odróżnić zdanie pojedyncze, złożone, wielokrotnie złożone i równoważnik zdania.
Ustalić, które zdania są nadrzędne, a które podrzędne lub współrzędne.
Narysować wykres wypowiedzenia wielokrotnie złożonego.
Łączyć zdania pojedyncze w złożone i rozkładać złożone na pojedyncze.

Ściąga: wykres w pięciu krokach

Ściąga do druku

Przykład: Kiedy wróciłem, mama gotowała obiad, a tata czytał gazetę.

Krok	Co robisz	Na przykładzie
1	podkreśl orzeczenia	wróciłem, gotowała, czytał → trzy zdania
2	ponumeruj zdania	(1) Kiedy wróciłem, (2) mama gotowała obiad, (3) a tata czytał gazetę
3	znajdź zdania równorzędne	(2) i (3) — współrzędne przeciwstawne, spójnik „a”
4	znajdź zdania podrzędne	(1) — okolicznikowe czasu: kiedy gotowała i czytał?
5	narysuj wykres	(2) — (3) na górze, (1) pod nimi ze strzałką „kiedy?”

Ćwiczenie interaktywne

Rozbiór na kolorowo

Kliknij słowo i wybierz odpowiedź. Dobra odpowiedź zaznaczy się kolorem albo właściwą linią, zła dostanie poprawkę na czerwono.

Zdania i rozwiązania

Typ wypowiedzenia

Po lekcjach poszliśmy na boisko. (zdanie pojedyncze) Po lekcjach poszliśmy na boisko i graliśmy w piłkę. (zdanie złożone)
Gdy zaczęło padać, schowaliśmy się pod daszkiem, ale i tak zmokliśmy. (wielokrotnie złożone) Cóż za ulewa! (równoważnik zdania)
Wiem, że jutro jest test, więc dziś się uczę. (wielokrotnie złożone) Wracając do domu, zgubiłem klucze. (zdanie złożone)
Ola, która mieszka obok, zaprosiła mnie na urodziny. (zdanie złożone) Nie wiem, kto to powiedział i dlaczego to zrobił. (wielokrotnie złożone)
Wieczorem w domu cisza. (równoważnik zdania) Wszyscy już śpią. (zdanie pojedyncze)

Na czerwono

Pułapki z kartkówki

„Kup chleb, mleko i masło.” wielokrotnie złożone zdanie pojedyncze Jest jedno orzeczenie („kup”), reszta to dopełnienie szeregowe. Liczą się orzeczenia, nie przecinki.

„Ola, która mieszka obok, przyszła.” Zdania: trzy dwa Orzeczenia: mieszka, przyszła. Zdanie „która mieszka obok” jest wtrącone w środek zdania nadrzędnego.

„Zaczęło padać” — ile orzeczeń? dwa jedno „Zaczęło padać” to jedno orzeczenie złożone: czasownik + bezokolicznik.

Kartkówka i sprawdzian do druku

Podgląd: Wypowiedzenia wielokrotnie złożone — kartkówka, polski kl. 8, grupa A

Grupa A za darmo

Wypowiedzenia wielokrotnie złożone — kartkówka, klasa 8

PDF do wydruku z kluczem odpowiedzi. Grupa A jest bezpłatna, pozostałe grupy do pracy z całą klasą są w sklepie.

Pobierz grupę A (PDF) Pozostałe grupy · 3,90 zł

Kartkówka · klasa 8Zdania złożone i wielokrotnie złożone3,90 zł

Kartkówka · klasa 8Typy wypowiedzeń i przekształcenia3,90 zł

Dla nauczyciela

Wypowiedzenia wielokrotnie złożone uczniowie rozkładają najpewniej metodą nawiasów: każde zdanie składowe zamykają w nawias z numerem, zanim zaczną rysować. Rozbiór ćwiczy pierwszy krok — rozpoznanie typu wypowiedzenia po liczbie orzeczeń.

Pytania

Co to jest zdanie wielokrotnie złożone?

To wypowiedzenie, które ma co najmniej trzy zdania składowe (trzy orzeczenia), połączone współrzędnie, podrzędnie albo na oba sposoby.

Jak narysować wykres zdania wielokrotnie złożonego?

Ponumeruj zdania. Zdania nadrzędne i współrzędne narysuj na górze obok siebie, a podrzędne — pod tymi, które określają, połączone strzałką z pytaniem.

Czy imiesłowowy równoważnik liczy się jako zdanie składowe?

Tak. Na wykresie imiesłowowy równoważnik zdania traktujemy jak zdanie podrzędne (zwykle okolicznikowe czasu).

Jak policzyć zdania składowe?

Policz orzeczenia — każde orzeczenie to jedno zdanie składowe. Uwaga na orzeczenia złożone (zaczął padać, muszę iść): to jedno orzeczenie.